This is a Man’s World

eman·ci·pa·tie (de; v)- het toestaan van gelijke rechten: de emancipatie van de vrouw (van Dale, 2015). Ook wel, het streven naar een volwaardige plaats in de samenleving, vanuit een achtergestelde positie. Emancipatie is in onze maatschappij onlosmakelijk verbonden aan de positie van vrouwen. Maar als vrouwen daadwerkelijk het achtergestelde geslacht zijn, hoe kunnen zij dan gelijkwaardigheid bereiken zonder dat de man ook verandert?

In onze samenleving wemelt het van de minderheidsgroepen. Apart en dus niet volgens de norm? Hoppa, een minderheidslabeltje is zo verdiend. Verschil op basis van ras, seksuele voorkeur, levensstijl, noem maar op. Daar kijken we niet meer van op. Voor het gemak vergeten we echter de grootste minderheidsgroep: vrouwen. Vrouwen, die nog steeds zo’n achttien procent minder verdienen dan mannen met dezelfde baan. Vrouwen, die nog steeds iedere dag te maken hebben met machtsmisbruik en geweld door mannen. Dochters, die niet dezelfde kansen krijgen als zonen. Moeders die noodgedwongen hun carrière ‘on hold’ zetten zodat vader door kan blijven werken. Vrouwen, die tot op de dag van vandaag nog steeds niet dezelfde behandeling krijgen als het tegenovergestelde geslacht.

Ik hoor u denken: niet weer dat gezeik. Daar zijn we inmiddels toch wel klaar mee? Er zijn systemen bedacht, nieuwe regels en wetten geïntroduceerd en we zijn op weg om het glazen plafond te doorbreken. En nog klagen we? Begrijp me niet verkeerd. Ik ben geen fanatiek feminist. Ik scheer mijn oksels en draag een bh. Ik ben niet boos op de wereld en heb niets tegen mannen. Integendeel. Tot nu toe is er echter geen enkel land in geslaagd om genderongelijkheid te verdrijven. Dat stoort mij.

Feminisme is een vervelend woord.  Actrice Emma Watson benadrukt dat in haar UN-speech voor de lancering van de HeForShe campagne, waarbij ze de spijker op de kop slaat:

“Feminism has become an unpopular word. Women are choosing not to identify as feminists. Apparently, [women’s expression is] seen as too strong, too aggressive, isolating, and anti-men, unattractive even. Why has the word become such an uncomfortable one?”

Natuurlijk, we zijn ver gekomen sinds het vrouwenkiesrecht, dat in 1917 werd geïntroduceerd. Er zijn nieuwe regels, nieuwe mogelijkheden, meer vrijheid en kansen voor vrouwen. Het feit dat die kansen niet optimaal benut worden is mijns inziens niet alleen te wijten aan de positie van mannen. Vrouwen kunnen meer dan ze zelf denken. Onze oma’s hadden vroeger niks te kiezen. Studeren was weggelegd voor zonen uit welgestelde gezinnen. Vrouwen wachtte een leven binnenshuis achter het aanrecht, zorgend voor het kroost. Wie geld wilde opnemen moest toestemming vragen aan haar man en vrouwen mochten niet zomaar alleen op reis. Vrouwen hadden letterlijk en figuurlijk geen stem.

Anders is dat voor de huidige generatie meisjes en vrouwen. Ik verdien mijn eigen geld en mag zelf bepalen wat ik daarmee doe. Ik mag stemmen en kan dezelfde studie volgen als mijn mannelijke leeftijdsgenoten. Mijn generatie heeft door toegankelijkheid van het hoger onderwijs, welvaart en emancipatie een stem. Die stem kan echter nog steeds niet optimaal benut worden. Wellicht is dat ook te wijten aan de houding van vrouwen zelf. Hoe kunnen we immers pleiten voor emancipatie als de groep in kwestie zelf niet geëmancipeerd wil worden? Als zij zich distantieert van het feministisch denken? Is het angst? Wij kunnen kiezen voor een leven waar onze betovergrootmoeders alleen maar van konden dromen. Als het dan niet lukt om aan die verwachting te voldoen, voelt het toch een beetje als je eigen schuld.

De achtergestelde positie van vrouwen is zo vastgeroest in onze denkwijze. En de man is in dat verhaal steevast de boeman. Niet iedereen zit te wachten op verandering, dat begrijp ik, maar wie een radicale verandering in gang wil zetten, moet zelf ook de handen uit de mouwen steken.

De oplossing? Als we verandering willen brengen in de positie van vrouwen, dan hebben we elkaar nodig. Zoals change agent  en VN-vrouwenvertegenwoordiger Kirsten van den Hul het mooi verwoordt: “Het gaat niet over wij versus zij, het gaat om wij. Vrouwen hebben mannen nodig om te emanciperen. Mannen zijn niet de vijand, maar een onderdeel van de oplossing. Laten we samen de wereld een beetje eerlijker maken. Zodat ook de toekomstige vrouwen van dezelfde rechten kunnen genieten.’’

Dat is het doel van de HeForShe campagne. In haar speech pleit Watson echter ook voor de emancipatie van de man zelf en niet alleen verandering ten gunste van vrouwen. We moeten naar een wereld waarin vrouwen de rol van mannen kunnen aannemen én andersom. Watson pleit, net als Van den Hul, voor een nieuwe manier van denken over genderongelijkheid en stelt dat dit een issue is dat zowel mannen als vrouwen beïnvloedt. Ze moedigt mannen aan om te veranderen. Mannen en vrouwen moeten samenwerken, omdat dat de enige manier is om genderongelijkheid de wereld uit te helpen.

Geplaatst in Emancipatie

Over Dyonne van Haastert

Dyonne van Haastert heeft eind mei haar masterdiploma Media & Cultuur aan de Erasmus Universiteit behaald. Voor haar studie deed ze onderzoek naar het televisieprogramma Over de Streep en de invloed daarvan op de kennis, de houding en het gedrag van tienermeisjes, ten opzichte van pesten. Ze liep eerder stage bij de NOS en is sinds 2011 werkzaam voor het AD.