Rot op met je onderzoek

Vandaag is het Keti Koti, de jaarlijkse viering van de afschaffing van slavernij. Zelden stond die dag zo dicht bij de reden van haar bestaan: geweld tegen zwarte mensen en in het bijzonder Mitch Henriquez. Zijn onnodige en onterechte dood, zondag in Den Haag, leidde tot een storm aan reacties. Wat ik miste in die storm: suggesties om dit soort dingen voor eens en voor altijd uit te bannen. Want ja, dat we deze video’s al jaren voorbij zien komen in de Verenigde Staten (als tiener zag ik op televisie South Central Los Angeles branden na de Rodney King-rechtzaak in 1991) betekent niet dat dit nu ook een terugkerend patroon moet gaan worden in Nederland. Ook al weten inwoners van de Bijlmer, de Haagse Schilderwijk of Hoogvliet al jaren zónder filmpjes van politiegeweld dat het bestaat.

Een typisch Nederlandse reactie op een calamiteit is roepen om een onderzoek. Daar valt vaak veel voor te zeggen, maar niet in dit geval. Ja, natuurlijk moeten de feiten boven tafel komen, maar door sociale media weet de halve wereld tegenwoordig al wat techneuten nog menen te moeten ontdekken. Juist omdat de beschikbare beelden amper iets aan de verbeelding over laten, is een gepaste reactie van gezagsdragers op zijn plaats. Dat Henriquez ongewapend was, is inmiddels duidelijk. Dat hij weinig kans had tegen zo’n overmacht aan agenten ook.

Deze feiten an sich zou de politie al moeten dwingen met de billen bloot te gaan. Wacht daarom dat verdomde onderzoek niet af waar iedereen van tevoren de uitkomst al van weet. Want resultaten als  “de agenten handelden uit noodweer,” of “hoewel de agenten over de schreef gingen, was er van opzet geen sprake” kennen we uit de VS. Nee, laat zien dat politiewerk mensenwerk is. Laat zien dat de politie rotte appels kan hebben en dat die verwijderd kunnen worden. Laat zien dat de politie er voor iedereen is, en niet alleen voor mensen met mijn kleurtje.

Is politiewerk zwaar? Zeker. Moet een agent soms in een split-second verstrekkende beslissingen nemen? Ja, dat moeten ze. Praat dat goed wat er gebeurt is? Zeker niet. Korpschef Gerard Bouman, burgemeester Van Aartsen of minister-president Rutte, neem verantwoordelijkheid en doe in ieder geval een poging om zo snel mogelijk íets van de geloofwaardigheid van het politie-apparaat terug te winnen. Bied excuses aan aan de nabestaanden van Henriquez, geef toe dat er fouten gemaakt zijn. Doe iets! Verschuil u niet achter een onderzoek. Dat heet de ambitie racisme de wereld uit te helpen en is wel het minste wat u na kunt streven.