Niemandsland

Jarenlang heb ik de ambitie gehad mijzelf te profileren als “net-artist”. In oktober 2006 ontving ik een “net-art award”, de “Marianne.von.Willemer Frauen.Netzkunst.Preis”, voor mijn werk “No Men’s Land”.

Ik ben mijn carrière als “net-artist” goed begonnen. In 1999 was ik met kunstenaarsgroep “42” uitgenodigd bij de expositie “net.condition” in Graz, gecurateerd door Peter Weibel. Ik had er zelfs driehonderd Duitse mark voor gekregen, de eerste keer dat ik als “net-artist” iets betaald kreeg. Mijn mede-kunstenaars beklaagden zich erover dat we zo weinig kregen. Weer waren het de kunstenaars die het minste kregen van de pot met geld die er voor het prestigieuze project beschikbaar was. Ik begreep niet waar ze zich druk om maakten, driehonderd Duitse mark was veel geld voor mij.

In de daaropvolgende jaren deed ik veel verschillende “net-art”-projecten. Altijd stond in deze projecten het maken van verbindingen tussen de virtuele wereld en de echte wereld centraal. Slechts een enkele keer was er voor een project ook geld beschikbaar. Een heel enkele keer zelfs meer dan driehonderd euro, die de mark intussen had vervangen. Een echt inkomen werd het nooit. Echter, de voldoening over iedere euro die ik met mijn “net-art” verdiende was zo groot, dat het mij niet uitmaakte dat ik gemiddeld genomen ver onder het minimum inkomen zat.

De Marianne.von.Willemer prijs was de kroon op mijn werk. De prijs werd uitgereikt in een stampvolle zaal van het ARS Electronica Center in Linz. In mijn herinnering zaten er zo’n 200 mensen in de zaal. En al die mensen zaten er voor mij. Ik was immers de winnares van de prijs waar de avond om draaide. Er was een avondvullend programma, met toespraken, muziek, de prijsuitreiking en bovenal een uitgebreid buffet voor alle aanwezigen.

Zelf wist ik al geruime tijd van tevoren dat ik de winnares was. Ik mocht het aan niemand vertellen. De uitslag zou pas op de dag van de prijsuitreiking bekend worden gemaakt. Ik had een presentatie voorbereid om mijn winnende werk toe te lichten. In mijn naïviteit ging ik ervan uit dat mijn prijswinnende werk die avond centraal zou staan. Pas achteraf begreep ik dat het helemaal niet de bedoeling was om mijn werk te presenteren. De avond was bedoeld om de stad Linz op de kaart te zetten als gemeente die zich inzet voor vrouwen en computerkunst. Na verschillende toespraken, presentaties en muzikale intermezzo’s werden uiteindelijk de prijswinnaars naar voren geroepen. Naast het winnende project waren er twee projecten die een eervolle vermelding kregen. Er werden bloemen overhandigd en er werd een foto gemaakt. Daarna mochten de prijswinnaars weer gaan zitten.

Ik was verbaasd, was het publiek dan niet geïnteresseerd in het winnende project? Was dat niet waarvoor ze kwamen? De dame die de avond modereerde stelde mij als winnares een paar vragen. Ik wilde graag de presentatie laten zien die ik had voorbereid. Ik kon mijn werk immers veel beter toelichten aan de hand van het beeldmateriaal dat ik had klaargezet. De dame die modereerde wist niet zo goed wat ze met mij aan moest. Mijn presentatie stond niet op het programma. Er moest nog een muzikaal intermezzo komen en er moest ook nog voldoende tijd overblijven om te genieten van het uitgebreide buffet. Onverstoorbaar probeerde ik de zaal uit te leggen wat de broncode van een website is, hoe je bij een website op “view source” kunt klikken en dan kunt zien wat er “achter” een website zit, hoe ik in mijn winnende werk datzelfde mechanisme gebruik, maar dan laat zien welke foto uit de werkelijkheid er achter mijn virtuele compositie zit.

Tot slot had ik nog een korte video waarin ik samen met mijn zoon, toen drie jaar oud, op weg ben langs de grenzen van Oostenrijk en Slovenië om beeldmateriaal te verzamelen voor mijn project. De zaal vond het prachtig. De dame die modereerde wilde er nu echt een eind aan maken. “Voor wie er meer over wil weten, ik geef ook regelmatig workshops”, voegde ik er nog snel aan toe. Opgelucht ging de dame verder met het programma.

Het jaar erna werd het concept voor de prijs veranderd. Vanaf nu werden er curatoren gevraagd om werken voor de prijs te nomineren. Kunstenaars konden niet langer zelf hun eigen werk insturen. Ik heb vaak gedacht dat ze hiermee een scène zoals met mij, een kunstenares die de ambitie had tijdens de prijsuitreiking uitgebreid haar winnende werk te presenteren, wilden voorkomen.

Mijn werk “No Men’s Land” is nog altijd online te zien. Nu, bijna tien jaar later, denk ik nog vaak terug aan die volle zaal in het ARS Electronica Center. De vele aanvragen naar aanleiding van het winnen van de prijs zijn uitgebleven. In de praktijk ben ik ook vandaag de dag nog altijd verheugd als ik voor een kunstproject driehonderd euro of soms zelfs meer betaald krijg.

Geplaatst in Ambitie

Over Simone van Groenestijn

Simone van Groenestijn (1973) studeerde Interaction Design & Unstable Media aan de Rietveld Academie in Amsterdam. Ze woonde tien jaar in Oostenrijk, waar ze onder andere een kunstcentrum heeft opgezet in een oude boerderij. Sinds 2010 woont en werkt ze weer in Nederland. Op dit moment doet ze de Master Kunst & Educatie bij het Piet Zwart Instituut in Rotterdam. Naast haar vele verschillende kunstprojecten is ze heel actief met het geven van creatieve computer cursussen aan kinderen.