Duindorp, De Schilderswijk en gretig willen scoren met racisme

Vorig jaar kwam ik FunX presentator Shay tegen in de supermarkt. Zij was het die met een weggepestte bewoner naar Duindorp ging voor een reportage en tijdens de opnames werd belaagd door bewoners. De Duindorpers waren niet boos dat hun buurt zwart werd gemaakt, ze waren boos dat Shay, als donkere Nederlands Antilliaans vrouw, en Kemell, de Turks uitziende voormalige bewoner, er überhaupt waren. Zwarte Piet. Minder, minder. Een pittbull. Een greep uit wat te zien en te horen is in het item. In zo’n kort filmpje is er weinig ruimte om alles te laten zien wat er gebeurde. Shay vertelde dat er flink wat racistische dingen werden geroepen die niet in de reportage waren meegenomen. Negerhoer was er daar een van.

Het racisme, in de FunX reportage huiveringwekkend in beeld gebracht en beaamd door burgemeester van Den Haag Jozias van Aartsen en woningbouwcorporatie Vestia, wordt door velen verklaart als hoe witte mensen omgaan met verschil. Volgens velen maakt het hen angstig en agressief tegen mensen die niet op hen lijken. Een agressiviteit die dus de schuld is van mensen die in een mooie wijk willen wonen en van de woningbouwcorporaties die hen die woningen blijft aanbieden. Waarom willen ze nou per se daar wonen, lijken veel mensen zich af te vragen. De gewelddadige etnische zuivering van een Nederlandse wijk wordt onder het tapijt geschoven onder het mom van aanpassingsmoeilijkheden. Dit gaat echter om verzuilde integratie en wat dat precies inhoudt.

Na de fictieve verhalen van Trouw sterverslaggever Perdiep Ramesar over een shariadriehoek in De Schilderwijk, is die wijk niet uit het nieuws weg te denken. Wilders heeft er zelfs actief campagne gevoerd. Nadat het racisme van de Duindorpers werd ontmaskerd is die wijk nog maar een enkele keer in het nieuws geweest. Dat was om te vermelden dat een man, die in een reportage racistische uitspraken deed, voor dat racisme was veroordeeld. De Schilderswijk aan de andere hand was bijna twee jaar lang in het mediabeeld omdat de bewoners, merendeel met een migrantenachtergrond, zich niet hadden geïntegreerd volgens velen. De alledaagsheid van het racisme van de Duindorpers was moeilijker te accepteren en dus praten we er liever niet over.

De aggressiviteit en het racisme in Duindorp kwam helemaal niet door aanpassingsmoeilijkheden. Het gedrag was het logische gevolg van de veranderingen van de religieuze zuilen in raciale en etnische zuilen, na de dekolonisatie en de komst van migratiearbeiders in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. Nederland veranderde, integreerde, en zij mochten in hun autochtone zuil blijven. Om ongemakkelijke integratiegesprekken uit de weg te gaan, hebben we ons taalgebruik dan ook geabstraheerd. Caribische en Latijns-Amerikaanse mensen die een koloniale band met Nederland hebben, worden ook niet-Westerse allochtonen genoemd, terwijl zij door kolonialisme en slavernij als geen ander de Nederlandse gebruiken en mores kennen. Dat Indische mensen, met een vergelijkbaar koloniale achtergrond, maar een andere status daarin, inmiddels niet als ‘allochtonen’ of ‘niet-westerse-allochtonen’ in officiële cijfers worden geduid laat zien wie er bij mag horen en wie niet.

Er is aan de bel getrokken over Duindorp, maar het gaat eigenlijk in veel plekken in Nederland zonder poespas gewoon door. Aan het begin van vorig jaar was het nieuws, maar veel mensen waren ook verbaasd over de ophef omdat dit voor hen niks nieuws is. Er zijn veel wijken, waar men vijandig tegenover een groep mensen staat omdat ze niet wit of “verwit” zijn, en waar niks aan gedaan wordt. Achterstandswijken zijn ook ontstaan door racistische praktijken op de woningmarkt. Dat daar weinig aan gedaan wordt, is inmiddels verwacht. Bij het Haagse politiekorps klop je ook niet zo snel aan over racisme. Het onbestraft laten van de racistische aanval op Tilly Kaisiëpo op het Malieveld tijdens de Zwarte Piet demonstratie en het doden van Rishi Chandrikasing vergeet men niet zo snel. Het racisme binnen het korps is ook al vaak genoeg in het nieuws gekomen.

Waar het uiteindelijk op neerkomt, is wie het recht heeft om te bepalen waar ze willen wonen. Voor wie wordt bepaald wat hun wijk is en waar zij hun kinderen groot brengen? Wie heeft recht om zich vrij te bewegen in Nederland en beschermd te worden tegen uitsluiting? Het gebruikte geweld van witte mensen om buurten ‘zuiver’ houden, wordt ook beloond omdat ze krijgen wat ze willen. De Schilderswijk is diverser omdat ze daar mensen niet uitsluiten. Dat het nu nog een economische achterstandswijk blijft, ligt aan de mogelijkheden tot integratie op de arbeidsmarkt en niet aan de wijk zelf. Dat Duindorp uit het nieuws is verdwenen en Ramesar nu pas is ontmaskerd, is dan ook het gevolg van het achterblijven van een kritische blik op wat integratie nou precies moet inhouden op nieuwsredacties en bij politici. Gretig willen scoren met racisme lijkt me juist de achterstand die weggewerkt moet worden.