Angst voor het onbekende

Rechts van dit artikel, kunnen jullie een artikel lezen van Constant Kusters (1970). Kusters is naar eigen zeggen sinds 1989 actief binnen extreemrechts. In de jaren tachtig groeide zijn liefde voor het extreemrechtse gedachtegoed. Waar die interesse precies vandaan is gekomen, is niet duidelijk. In een televisie-interview vertelde hij ooit hoe hij Arnhem, waar hij opgroeide en woont, heeft zien veranderen door het groeiende aantal immigranten. Niet verwonderlijk dat hij destijds lid werd van Janmaat’s Centrum Democraten. Voor diverse geweldsincidenten verdween hij in de jaren negentig voor een half jaar in de bak. In 2004 wist hij hernieuwde detentie te voorkomen door akkoord te gaan met huisarrest en een elektroniche enkelband. In Duitsland is Kusters ook vervolgd, en wel voor antisemitisme.

Angst. Angst voor het nieuwe. Het is menselijk. Bij Constant Kusters is de angst inmiddels allang verworden tot haat naar alles wat niet wit is. En haat tegen witten die niet het ‘eigen volk eerst’-adagium aanhangen. Parallel aan de haat is er de verheerlijking van Hitler en Anders Breivik. Maar gelukkig is de aanhang van Kusters’ organisatie, de NVU, niet groot. De echte bezorgde burgers voelen zich daar niet thuis. De PVV doet het wat dat betreft beter. Die speelt veel beter in op de onderbuik-gevoelens van burgers. Maar de PVV heeft anders dan de extreemrechtse partijen in Frankrijk (Front Nationaal) en Duitsland (Alternative fur Deutschland) geen leden en totaal geen partij-dynamiek. Dat vacuüm proberen de oude extreemrechtse partijen en nieuwe bewegingen zoals Pegida op te vullen. Pegida laveert daarbij tussen oud en nieuw extreemrechts. Oud extreemrechts dat moslims en joden haat, en nieuw extreemrechts dat alleen moslims haat en juist pal voor de joden staat zoals de PVV. Binnen Pegida zitten veel oude jodenhaters, waardoor hun ‘niet anti-joods’-houding dubieus is. De voorman van Pegida Nederland, Edwin Wagensveld, snapt heel goed dat je met een anti-joodse houding momenteel niet veel bereikt en daardoor de aansluiting mist met de PVV. En dus probeert Pegida zich voor te doen als een beweging die ‘slechts’ moslims haat.

Als je naar speeches van de NVU, Pegida, etc. luistert, hetgeen ik vaak doe, dan snap ik dat sommige bezorgde burgers zich daartoe aangetrokken voelen. De zorg, het onderwijs en de huurprijzen; het gaat niet goed met Nederland. Maar vervolgens wordt de schuld bij de vluchtelingen en de nieuwe Nederlanders gelegd. En daarbinnen met name bij moslims. De angst die voortkomt uit onzekerheid wordt op deze manier selectief gevoed en geprojecteerd op de nieuwe Nederlanders. Dat zou allemaal nog niet erg zijn als daar een stevig verhaal tegenover zou staan van de linkse partijen. Maar om Wilders cum suis de wind uit de zeilen te nemen, zijn linkse partijen mee gaan bewegen naar rechts. Het heeft de meest walgelijke opmerkingen van PVDA’ers opgeleverd, zoals dat ‘Marokkanen een etnisch monopolie op overlast hebben’. Diederik Samsom zei dat in 2011 en herhaalde het in 2014.

Wat we van linkse politici verwachten is dat ze cijfers over criminaliteit in perspectief zetten. Als tegendruk tegen de rechtse hetze. Namelijk dat Marokkanen helemaal niet oververtegenwoordigd zijn in de criminaliteit als je de cijfers corrigeert naar sociale klasse.

Inmiddels doet de politie ook haar duit in het zakje via etnisch profileren. Het is simpel: als je veel Marokkanen staande houdt op verdenking van strafbare feiten, dan zul je uiteraard ook meer Marokkanen beboeten of arresteren. Als de politie vanaf vandaag vooral witte Nederlanders aanhoudt, kantelen de statistieken. En zo zijn we in een vicieuze cirkel terecht gekomen die van kwaad tot erger gaat. Opgestuwd door angst, angst en nog eens angst. Angst die politici uitmelken voor electoraal gewin, in plaats van dat politici de feiten relativeren om de boel bij elkaar te houden.

Job Cohen werd verguisd voor zijn ‘bij elkaar houden’-retoriek. Eberhard ‘de harde’ van der Laan doet inmiddels niets anders dan dat. Waarom? Omdat we geen keus hebben. Het is of de boel bij elkaar houden, of verregaande destructie en onderdrukking van minderheden. Zeker nu die minderheden over hun angst heen stappen en in opstand komen tegen het racisme dat inmiddels over de plinten klotst.

Contant Kusters weet er wel raad mee. Oprotten die buitenlanders. Maar zelfs de PVV durft die kaart (nog) niet te spelen. Rest ons de optie om de boel bij elkaar te houden, over onze angsten heen te stappen, ‘die ander’ de hand te reiken en te beseffen dat hij/zij veel meer op ons lijkt dan we denken. Of verregaande desintegratie van onze maatschappij met steeds meer schendingen van burgerrechten. De keuze is aan ons, het volk. Daarbij zal de massa die op de bank blijft zitten uiteindelijk het verschil maken. In de jaren dertig wisten mensen misschien niet wat er gaande was. Dat kunnen we nu niet meer zeggen. Misschien weet je niet wat er gaande is, maar je kúnt het wel weten.

Geplaatst in Angst

Over Frank van der Linde

Frank van der Linde is activist en strategisch adviseur. Na jarenlang geprobeerd te hebben op een contructieve manier bij te dragen aan veranderingen in de maatschappij, kiest Van der Linde nu voor confrontatie. ‘Niet als eerste strategie, maar als laatste. Zodra er weer een andere wind door ons land waait, zal ik de eerste zijn om een constructievere houding aan te nemen.