Alleen als het uitkomt

Activisme. Een overkoepelende term voor allerlei burgerlijke activiteiten die bijdragen aan een betere wereld. Een vlees- en alcoholvrij dieet, een Geert Wilders- en Zwarte Pietvrije maatschappij, een hetero- en homovrije samenleving en een ozonlaag zonder gaten. Een wereld zonder terrorisme, oorlog, milieuvervuiling, rokers. Noem het maar op, of mensen maken zich er hard voor. Lijkt tijdrovend, maar niets is minder waar. Je hoeft er tegenwoordig niet eens meer je bed voor uit. Instant activisme. We willen van maatschappelijke relevantie zijn, zolang er maar geen druppeltje zweet bij komt kijken. Generatie Y, waar ikzelf ook onder val, is lui. Ik ben een luie activist. Ik wil alles en ik wil het NU.

Een Franse vlag als Facebookfoto toont onze bijdrage aan een veiligere wereld, tweeten over de plastic soep die de Noordzee tegenwoordig is en een selfie tijdens een collecte voor het Rode Kruis of de plaatselijke zwarte kattenopvang. Hier graag uw handtekening en op de stippeltjes uw bijdrage invullen. Bedankt, u mag verder naar een voldaan, braaf en jaloersmakend relevant leven. Uw bijdrage aan een betere wereld is opgemerkt. U kunt met een gerust hart gaan slapen, want u bent nu officieel een activist. Dat was een eitje!

Activisme. We flirten ermee, gebruiken het in ons eigenbelang en laten het links liggen als we er even genoeg van hebben. Een kneedbaar concept, waarvan we de ware definitie allang vergeten zijn. Een term waar iedereen zijn eigen invulling aan geeft. En we lijden er allemaal aan; aan een zeker verlangen naar activisme. Het is een ‘ziekte’ die als een waterval over mij en mijn generatie heen komt. Een grote taart waar we allemaal van willen snoepen. ‘Want het staat zo lekker interessant.’

Nergens op mijn tijdlijn is een nieuwe Nelson Mandela te bekennen. Of een jonge Rosa Parks, de vrouw die haar leven riskeerde toen zij weigerde om van haar zitplaats, in het voor blanken gereserveerde deel van een bus, op te staan. Of een kersverse Tankman. De anonieme man die internationaal bekend werd toen hij in 1989 bij het Plein van de Hemelse Vrede in Peking een colonne tanks de weg versperde en zo zijn protest toonde. Dat is pas activisme. Een vorm van activisme die nou eenmaal niet zo snel klaar is als een magnetronmaaltijd.

Begrijp me niet verkeerd. Ikzelf ben ook niet bereid om te sterven voor een betere wereld. Ook ik zit liever niet jarenlang opgesloten in een hok van één bij één. En ja, ook ik post de foto’s van de plaatselijke zwarte kattenopvang om mijn gemoedstoestand te sussen. Waar ik mij echter vooral over verbaas, en zelfs voor schaam, is het gebrek aan moed en lef van mijn generatie. Een generatie die gezegend is met een veilige jeugd, educatie binnen handbereik heeft en over een digitaal platform beschikt waarmee we de hele wereld binnen een nanoseconde kunnen bereiken. We zijn allemaal zo lekker actief bezig, maar ik noem het liever schijnactivisme. Een daad om de rest van de maatschappij tevreden te stellen. Of selectief activisme. Welke goede doelen maken de meeste indruk op mijn vrienden en collega’s? Wat springt er uit op mijn cv? Welke daden leveren mij de meeste likes en reacties op? We willen allemaal een activist zijn. We hebben allemaal een idee van hoe de ideale wereld, onze utopie eruit hoort te zien. We voelen allemaal de drang iets bij te dragen aan een betere wereld. ‘Ik wil iets betekenen. Ik wil actief iets bijdragen aan de toekomst, zolang ik er zelf maar geen schade aan ondervind.’

Waar is het fout gegaan? Ergens tussen de opkomst van internet en de deelfunctie op Facebook zijn we verslapt. We zijn verwend, kunnen met één klik onze bijdrage aan de wereld tonen. We willen best even luisteren naar die lui van Greenpeace, maar niet te lang. Een tientje per maand naar het Liliane fonds? Geen probleem, maar niet meer hoor. ‘Ik zit zelf OOK nogal krap deze maand.’ Wederom, ook ik maak mij hier schuldig aan, laten we dat vooropstellen. Daarom roep ik mijn mede Y-ers om op te staan. Op te staan voor een betere wereld. Onze bek open te trekken wanneer het echt moet en in hemelsnaam geen berichten meer te posten over situaties waar we niets van weten. Onderwerpen waar we ons alleen maar mee bezighouden ‘omdat het zo lekker interessant staat.’ Maak een keus. Kies een doel en zet je daar volledig voor in. Of kom er voor uit dat je even geen zin hebt in dat actieve gedoe en neigt naar een marathonsessie van Friends. Even goede vrienden, maar post er in hemelsnaam niets over. Daar maken we de wereld, en mijn tijdlijn, weer een beetje beter mee. Eitje toch?

Geplaatst in Activisme

Over Dyonne van Haastert

Dyonne van Haastert heeft eind mei haar masterdiploma Media & Cultuur aan de Erasmus Universiteit behaald. Voor haar studie deed ze onderzoek naar het televisieprogramma Over de Streep en de invloed daarvan op de kennis, de houding en het gedrag van tienermeisjes, ten opzichte van pesten. Ze liep eerder stage bij de NOS en is sinds 2011 werkzaam voor het AD.